W systemach powłok, farb i past kolorowych często występuje sytuacja: ten sam dyspergator doskonale sprawdza się w żywicy A, ale po przejściu na żywicę B lepkość, rozdrobnienie, stabilność podczas przechowywania, a nawet intensywność koloru zmieniają się zauważalnie. Dyspergator nie został zmieniony — dlaczego więc wynik zmienia się całkowicie po zmianie tylko żywicy? W rzeczywistości środki dyspergujące nie działają samodzielnie. Są one ściśle powiązane z żywicą, pigmentem oraz polarnością i kompatybilnością całego systemu.
Różne żywice różnią się polarnością, strukturą molekularną, parametrem rozpuszczalności, typem grupy funkcyjnej i masą cząsteczkową. Dlatego ten sam dyspergator wprowadzony do różnych układów żywic może działać zupełnie inaczej.
Jeżeli żywica wykazuje silną adsorpcję konkurencyjną na powierzchni pigmentu lub zmienia środowisko międzyfazowe w układzie, może to mieć wpływ na stan adsorpcji dyspergatora. Pierwotnie stabilne cząstki pigmentu mogą ponownie spowodować aglomerację, wzrost lepkości, ponowne zgrubienie i osiadanie po zmianie żywicy.
Po zmianie żywicy odpowiednio zmienia się stan zwilżenia, adsorpcja pigmentu, siły międzycząsteczkowe i końcowa lepkość w układzie. Dodanie tej samej ilości co poprzednio nie gwarantuje takiego samego rezultatu – optymalne dawkowanie dla nowego systemu wymaga ponownej oceny.
Jeśli kompatybilność pomiędzy dyspergatorem a nową żywicą jest niewystarczająca, świeżo wyprodukowana żywica nie może powodować żadnych oczywistych problemów. Jednak po pewnym okresie przechowywania w systemie może nastąpić stopniowa zmiana lepkości, ponowne zgrubienie, flokulacja, osadzanie się lub oddzielanie.
Sadza, dwutlenek tytanu, pigmenty organiczne i pigmenty nieorganiczne mają różne właściwości powierzchniowe i różne wymagania dotyczące środków dyspergujących. Ta sama zmiana żywicy może mieć zupełnie inny wpływ na różne systemy pigmentów — systemy sadzy o dużej powierzchni są zazwyczaj bardziej wrażliwe na dopasowanie dyspergatora do żywicy.
Gdy zmieni się żywica, zmienia się również środowisko międzyfazowe całego systemu. Środek dyspergujący, środek zwilżający, rozpuszczalnik, środek przeciwpieniący i pigment, które były pierwotnie dobrane, mogą wymagać ponownej oceny. Prawdziwie stabilny układ dyspersyjny to racjonalne dopasowanie środka dyspergującego, żywicy i pigmentu.
Kiedy ten sam dyspergator daje zupełnie inny wynik po zmianie żywicy, tak naprawdę na ostateczną wydajność wpływa interakcja pomiędzy dyspergatorem, żywicą i pigmentem – oraz ogólna kompatybilność systemu. Przy wyborze środka dyspergującego należy kompleksowo ocenić konkretny rodzaj żywicy, rodzaj pigmentu, polarność systemu, proces dyspersji i dozowanie. Nie ma uniwersalnie „najlepszego” dyspergatora – są jedynie wybory, które są lepiej dopasowane do konkretnego systemu.